Thiên hà nhỏ nhất được biết với siêu hố đen

Các nhà thiên văn học thuộc đại học Utah vừa khám phá ra một thiên hà lùn siêu đặc với một hố đen siêu lớn - "thiên hà nhỏ nhất" được biết đến chứa một quái vật hút ánh sáng lớn như vậy. Phát hiện này cho thấy những hố đen lớn có thể phổ biến hơn so với suy nghĩ trước kia.

Thiên hà siêu đặc nhỏ nhất với hố đen siêu lớn
Kính thiên văn Hubble cho thấy thiên hà khổng lồ M60 ở giữa và thiên hà siêu đặc M60-UCD1 bên dưới nó ngay bên phải. Ảnh: NASA/ESA

"Nó là thiên hà nhỏ và sáng nhất mà chúng ta biết có một hố đen siêu lớn như vậy", Anil Seth - trưởng nhóm nghiên cứu quốc tế về thiên hà lùn được xuất bản trên tạp khí khoa học Nature hôm thứ Năm. "Nó cũng là một hố đen chiếm ưu thế nhất trong các thiên hà được biến đến".

Siêu hố đen trong thiên hà M60-UCD1. Ảnh: NASA/ESA

Các nhà thiên văn học đã sử dụng kính thiên văn dải quang học và hồng ngoại Gemini North đường kính 8 mét trên Mauna Kea của Hawaii và các bức ảnh được chụp bởi Kính thiên văn Hubble để khám khá ra thiên hà nhỏ như vậy với tên là M60-UCD1 có một hố đen với khối lượng tương đương 21 triệu lần mặt trời.

Khám phá của họ cho thấy khá nhiều các thiên  hà lùn siêu đặc khác như vậy cũng có thể chứa các siêu hố đen -- và những  thiên hà lùn này có thể là tàn dư của thiên hà lớn hơn bị xé nát trong quá trình va chạm với các thiên hà khác.


"Chúng tôi không biết được cách nào đó mà có thể tạo một hố đen lớn đến như vật trong một vật thể nhỏ bé này," Seth phó giáo sư vật lý và thiên văn học của đại học Utah nói. "Có nhiều thiên hà siêu nén tương tự như vậy, và cùng nhau có thể chứa các thiên hà siêu lớn trong trung tâm như ở các thiên hà bình thường khác".

Hố đen  là các ngôi sao bị sụp đổ và tập hợp của các ngôi sao với lực hấp dẫn lớn đến nỗi thậm chí ánh sáng cũng bị kéo vào bên trong chúng, mặc dù vật chất xung quanh chúng đôi khi có thể phóng ra các tia X-ray và một vài bức xạ khác. Siêu hố đen - chúng với khối lượng ít nhấp gấp 1 triệu lần các ngôi sao như mặt trời của chúng ta - được biết là chúng ở trong tâm của các thiên hà.

Ở tâm thiên hà của chúng ta "Ngân Hà" có một hố đen siêu lớn với khối lượng gấp 4 triệu lần mặt trời, dù nặng như vậy nhưng nó cũng chỉ chiếm ít hơn 0.01 % khối lượng của thiên hà, được tính toán có khối lượng khoảng 50 tỷ lần khối lượng mặt trời.

Khi so sánh, siêu hố đen ở tâm của thiên hà siêu đặc M60-UCD1 lớn hơn gấp 5 lần hố đen của Ngân Hà, với khối lượng gấp 21 lần mặt trời, và chiếm tới 15 % tổng khối lượng của thiên hà siêu đặc với khối lượng khoảng 140 lần mặt trời.

"Điều đó thật đáng kinh ngac, Ngân Hà thì lớn hơn gấp 500 lần và nặng hơn 1000 lần thiên hà lùn siêu đặc M60-UCD1," Seth nói.

Video mô phỏng lực hấp dẫn của M60 bị xé ra thành từng phần bên ngoài của M60-UCD1:


Formation of Dwarf Galaxy M60-UCD1 from The University of Utah on Vimeo.

(Theo ScienceDaily)

Comments